Nguyên nhân và cách phòng tránh khả năng dị tật nứt đốt sống ở thai nhi

14:11:18 17/11/2018

Tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ sinh ra với dị tật nứt đốt sống chiếm khoảng 1/250 – 500 ca sinh trong năm 2013 - 2017. Thế nên, việc tìm hiểu nguyên nhân thai nhi bị tật nứt đốt sống có ý nghĩa rất quan trọng để giúp người mẹ chủ động phòng ngừa ngay từ giai đoạn thai nghén.

Nứt đốt sống là một trong số những dạng dị tật ống thần kinh bẩm sinh. Thay vì khép kín toàn bộ trên phần xương cột sống thì một vài đốt sống dư thừa và để lộ tủy sống. Một “túi thần kinh” sẫm màu chứa màng và dịch não tủy sẽ lộ rõ dọc theo xương sống lưng. Nếu không may túi thần kinh vỡ sẽ làm rò rỉ dịch tủy ra ngoài và có thể khiến trẻ bị nhiễm trùng nghiêm trọng, chết não hoặc thậm chí là tử vong.

Nguyên nhân dẫn đến dị tật nứt đốt sống ở thai nhi?

Vẫn chưa có nguyên nhân chính xác dẫn đến dị tật nứt đốt sống thai nhi. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã đưa ra nguy cơ cao đối với những trẻ mắc phải dị tật bẩm sinh này bao gồm:

  • So với các bé trai, bé gái sẽ mắc phải dị tật này nhiều hơn.
  • Gia đình từng có người bị bệnh thì nguy cơ trẻ bị dị tật sẽ cao hơn bình thường.
  • Người mẹ bị thiếu hụt axit folic trầm trọng trong 3 tháng đầu khả năng trẻ chào đời đối diện với khả năng dị tật về ống thần kinh.
  • Việc dùng thuốc chống động kinh valproic acid (Depakene) có thể ngăn cản khả năng chuyển hóa axit folic, từ đó thai nhi có thể bị dị tật do không đủ chất này.
  • Đối với những mẹ bị tiểu đường thai kỳ trong 3 tháng đầu sẽ ảnh hưởng đến hoạt động hình thành hệ thần kinh và não bộ ở thai nhi.
  • Nguy cơ thai nhi nứt đốt sống bẩm sinh do chịu ảnh hưởng từ nhiệt độ cao khi mẹ bầu thường xuyên tắm hơi, tắm nước nóng cũng là một nguyên nhân quan trọng.
dị tật nứt đốt sống ở thai nhi

Cơ thể mẹ bầu thiếu hụt axit folic là một trong những nguyên nhân quan trọng gây ra tật nứt đốt sống

Các dạng của nứt đốt sống

Không hẳn trường hợp dị tật ống thần kinh nào cũng nguy hiểm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi. Có hai dạng nứt đốt sống thường gặp là:

Nứt đốt sống dạng đóng

Được xem là dạng nhẹ nhất của dị tật nứt đốt sống, dấu hiệu nhận biết dễ dàng qua vết bớt màu đen và đám lông bất thường xuất hiện trên da có đốt sống bị nứt. Đối với một số trẻ thay vì xuất hiện lông, dị tật còn gây tích tụ lượng mỡ dưới da hoặc vết lõm, vết chàm nơi nứt đốt sống.

Nứt đốt sống dạng mở

Bao gồm thoát vị màng não nặng và nhẹ tùy theo tình trạng vết nứt. Trường hợp nặng nhất của dị tật nứt đốt sống, thai nhi có nguy cơ chết lưu trong bụng mẹ hoặc thời gian sống không thể kéo dài sau khi chào đời. Nếu được thiệp phẫu thuật sớm trẻ sẽ có thêm hy vọng sống nhưng khả năng là rất thấp.

phòng ngừa nứt đốt sống ở thai nhi từ trong bụng mẹ

Tật nứt đốt sống nặng có thể dẫn đến viêm màng não và đe dọa tính mạng của trẻ

Trẻ bị nứt đốt sống sẽ đối diện với những nguy cơ nào?

Nhiễm trùng

Nếu trẻ may mắn chào đời phải đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng do túi thần kinh bị vỡ. Bé cần được phẫu thuật can thiệp sớm để đóng kín túi thần kinh để ngăn chặn nguy cơ viêm màng não xảy ra.

Liệt chi và mất cảm giác chi dưới

Chân và bàn chân của trẻ bị nứt đốt sống có nguy cơ bị liệt, co cơ và ít có cảm giác khi bị tổn thương. Nghiêm trọng hơn là hệ lụy khi trẻ bị lở loét do chèn ép ở vùng cùng cụt, vùng mông, hông do mất chức năng xúc giác. Tình trạng này xảy ra nếu tật nứt đốt sống từ vị trí đốt thắt lưng 1 trở lên.

Dị dạng chi dưới

Ngoài ra tật chân khoèo, trật khớp háng một hoặc cả hai bên bị trật sẽ hạn chế khả năng phát triển của bé so với những trẻ thông thường. Tuy nhiên, bàn chân bị cong và gập vào trong hoặc bẻ lên trên và hướng ra ngoài vẫn có thể được can thiệp sớm bằng phương pháp vật lý.

cách phòng tránh nứt đốt sống

Người mẹ nên đề phòng tật nứt đốt sống bằng cách ăn thực phẩm giàu axit folic

Mất khả năng tiểu tiện

Những trẻ bị tật nứt đốt sống không thể tiểu tiện như bình thường. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến nước tiểu ứ đọng lâu, sinh ra vi khuẩn và dẫn đến tình trạng nhiễm trùng thận, bàng quang. Đây là nguyên nhân phần lớn dẫn đến các ca tử vong ở trẻ nứt đốt sống.

Não úng thủy và tổn thương não

Trung bình cứ khoảng 5 trẻ bị tật nứt gai đốt sống sẽ có 4 trẻ bị não úng thủy. Hiện tượng này cực kỳ nghiêm trọng khi não bé đã tích tụ dịch và làm tăng áp lực lên thần kinh và hộp sọ. Hầu hết các trường hợp khi phát hiện thì trẻ đã bị tổn thương não nghiêm trọng hoặc mắt đã mù lòa, mất khả năng nhận thức.

Hiện nay, vẫn chưa có cách chữa trị cụ thể trước các dị tật ở hệ thần kinh. Cách tốt nhất là người mẹ phải chủ động phòng ngừa bằng cách bổ sung axit folic trước và trong khi mang thai sẽ giúp giảm tỉ lệ thai nhi dị tật còn 50%. Đối với thai phụ có nguy cơ cao cần phải được bác sĩ tư vấn cụ thể và theo dõi thai nghén cẩn thận để được can thiệp kịp thời.

Conlatatca.vn

14:11:18 17/11/2018

0 Bình luận

Vui lòng đăng nhập để được tham gia bình luận.