Bất đồng nhóm máu Rh ở trẻ sơ sinh nguy hiểm như thế nào và cách điều trị ra sao?

09:12:06 09/12/2018

Hầu như tất cả mọi người đều có một loại protein trong cơ thể và nó được gọi là yếu tố Rh dương tính (+). Nhưng vẫn có những người không có yếu tố Rh và họ được gọi là yếu tố Rh âm tính (-). Đối với những mẹ bầu có Rh (-) thì con sinh ra dễ mắc phải chứng bệnh thiếu máu vô cùng nguy hiểm là bất đồng nhóm máu Rh.

Đầu tiên, chúng ta cần hiểu rằng RH là một cách để phân loại nhóm máu. Nó cũng giống như hệ nhóm máu ABO, hệ nhóm máu RH có 2 dạng là Rh (+) và Rh (-). Tại Việt Nam thì nhóm máu Rh (+) chiếm tỷ lệ rất cao khoảng 99,96%, còn nhóm máu Rh (-) thì khá hiếm và chỉ chiếm khoảng 0,04%.

Bất đồng nhóm máu Rh là gì?

Hiện tượng bất đồng nhóm máu Rh là khi người mẹ có nhóm máu Rh âm (-)  nhưng mang thai em bé có nhóm máu Rh dương (+) dẫn đến hiện tượng huyết tán ở trẻ sơ sinh (còn được gọi là bệnh Rhesus).

Hiện tượng bất đồng nhóm máu Rh là gì?

Hiện tượng bất đồng nhóm máu Rh là khi người mẹ mang nhóm máu Rh âm nhưng con lại mang nhóm máu Rh dương

Nguyên nhân gây bất đồng nhóm máu Rh

Yếu tố Rh là một kháng nguyên hay protein đặc biệt trên bề mặt của các tế bào hồng huyết cầu. Nó là một cơ chế bảo vệ để giúp cơ thể phân biệt được máu của chính mình. Bất kỳ người nào cũng đều được thừa hưởng các gen từ cha mẹ của mình để xác định nhóm máu và cũng như xu hướng có kháng nguyên này hay không.

Trong máu của mỗi người đều có yếu tố Rh (+) hoặc Rh (-), hầu hết 85% dân số đều mang nhóm máu Rh (+). Tuy nhiên, nếu người mẹ có nhóm máu Rh (-) kết hợp với người bố có Rh (+) thì đứa bé sau khi chào đời có thể gặp vấn đề về sức khỏe. Đó là vì 50% thai nhi trong trường hợp này có nhóm máu Rh (+) di truyền từ bố và sẽ phát triển trong cơ thể mẹ Rh (-).

Còn trường hợp người mẹ mang nhóm Rh (-) kết hợp với người bố mang nhóm Rh (-) thì sẽ không có điều gì xảy ra, vì em bé cũng sẽ có nhóm máu có Rh (-) nên không có việc sản xuất kháng thể. Tương tự như vậy, nếu người mẹ mang nhóm máu Rh (+) kết hợp với người bố có Rh (-) thì cũng không có vấn đề gì xảy ra vì bố mang nhóm máu dương có thể mang một gene dương và một gene âm.

Hiện tượng bất đồng nhóm máu Rh diễn biến như thế nào?

Nếu không có những tác nhân nào khác thì sự bất đồng nhóm máu Rh này thường sẽ không gây vấn đề gì nếu mẹ mang thai lần đầu. Nguyên nhân là vì máu của thai nhi không bị trộn lẫn với máu của mẹ trong suốt thai kỳ.

Bất đồng nhóm máu Rh gây nguy hiểm gì?

Đến khi chuyển dạ thì máu của thai nhi sẽ gặp máu của mẹ và gây ra sự nguy hiểm đến thai nhi

Tuy nhiên, đến khi có dấu hiệu chuyển dạ thì máu của mẹ và thai nhi có thể hòa vào nhau. Lúc này, cơ thể của mẹ sẽ gặp phải yếu tố Rh từ thai nhi và xem nó là một “vật lạ” nên bắt đầu tự sản sinh ra kháng thể để chống lại yếu tố Rh. Từ đó, gây ra nguy cơ bị sảy thai hoặc có thai ngoài tử cung.

Bên cạnh đó, kháng thể Rh trong máu của mẹ cũng sẽ gây ảnh hưởng đến thai nhi ở lần mang thai thứ 2 hoặc những lần sau đó nữa. Nếu em bé tiếp theo vẫn có nhóm máu Rh (+) thì những kháng thể Rh của mẹ sẽ nhận ra protein (kháng nguyên) Rh trên bề mặt tế bào máu thai nhi và tấn công chúng. Và điều này có thể khiến cho tế bào hồng cầu của thai nhi bị phồng to và vỡ, đến lúc số tế bào hồng cầu giảm xuống quá mức, thai nhi sẽ gặp nguy hiểm. Tình trạng này còn được gọi là bệnh tán huyết (tiêu máu) do bất đồng nhóm máu Rh ở trẻ sơ sinh.

Cách phòng ngừa và điều trị bệnh bất đồng nhóm máu Rh ở trẻ sơ sinh

Với sự phát triển của y học hiện này thì đã có cách để phòng ngừa cũng như điều trị cho trẻ sơ sinh bị bất đồng nhóm máu Rh. Thường thì tình trạng bất đồng nhóm máu Rh hiếm khi xảy ra trong lần mang thai đầu tiên. Vì vậy, khi phụ nữ mang thai mang nhóm máu Rh (-) có thai, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm 2 liều huyết thanh miễn dịch Rh (Rh immune-globulin) trong thời gian mang thai.

Liều đầu tiên là vào tuần thứ 28 của thai kỳ và liều thứ hai trong vòng 72 giờ sau sinh. Những kháng thể trong hai liều thuốc trên sẽ chủ động phá hủy và ngăn chặn những tế bào hồng cầu Rh (+) từ thai nhi qua máu mẹ, từ đó giúp giảm thiểu sự tiếp xúc giữa cơ thể mẹ với với hồng cầu Rh (+) của thai nhi và ngăn ngừa sự sản xuất kháng thể Rh trong cơ thể mẹ. Nhờ vậy, trong những lần mang thai tiếp theo sẽ không gặp vấn đề do bất đồng nhóm máu Rh nữa.

Mẹ nên làm gì khì gặp phải hiện tượng bất đồng nhóm máu Rh?

Với sự phát triển của y học thì hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị được hiện tượng này

Chính vì thế, cứ mỗi lần mang thai, mẹ bầu chỉ cần tiêm huyết thanh miễn dịch Rh để phòng ngừa việc sản xuất kháng thể ở mẹ dẫn đến bệnh tán huyết ở thai nhi trong lần mang thai sau là sẽ không phải gặp tình trạng này.

Về cách điều trị thai nhi bị bất đồng nhóm máu Rh đó là máu sẽ được truyền từ bên ngoài vào để nuôi thai. Việc này giúp thay máu của thai nhi bằng hồng cầu nhóm Rh (-), nhằm đảm bảo ổn định số lượng hồng cầu cũng như giảm thiểu tổn thương hồng cầu gây ra bởi các kháng thể Rh đang tuần hoàn trong cơ thể thai nhi.

Conlatatca.vn

09:12:06 09/12/2018

0 Bình luận

Vui lòng đăng nhập để được tham gia bình luận.